خانه / سینما / خون، وحشت، لذت / بررسي زيرمجموعه‌هاي سينماي ژانر وحشت در "کافه سینما" / قسمت اول: اسلشر + تصاویر (12+)

خون، وحشت، لذت / بررسي زيرمجموعه‌هاي سينماي ژانر وحشت در "کافه سینما" / قسمت اول: اسلشر + تصاویر (12+)

کافه سینما-آرش خیروی: سینمای وحشت دامنه وسیعی از فیلم‌ها را در بر می‌گیرد که می‌توان آن‌را به دسته‌های گوناگون تقسیم کرد. از اصلی‌ترین و مهم‌ترین زیرمجموعه‌های فیلم‌های ژانر وحشت، می‌توان به فیلم‌های «اسلشر» اشاره کرد. در این‌جا قصد داريم به بررسی این نوع فیلم‌ها و چگونگي شكل‌گيري و ساخت آن‌ها  بپردازيم.

alt
تاريخچه
به طور ساده «اسلشر» فیلمی است از زیرمجموعه‌های سینمای وحشت و دلهره که در آن یک قاتل عموماً روانی، به دنبال قربانیان خود راه می‌افتد و آن‌ها را به فجیع‌ترین شکل ممکن و به‌طور ناگهاني به قتل می‌رساند. تمرکز اصلی این فیلم‌ها بر صحنه‌های خشنی است که از نظر گرافیکی و ظاهری چندش‌آور و ترسناک هستند. احتمالاً «زن سیزدهم» محصول سال ۱۹۳۲ به کارگردانی «جرج آرچنباد»، اولین فیلمی است که از عناصر اسلشر در آن استفاده شده است. «تام چشم چران» ساخته «مایکل پاول» محصول ۱۹۶۰، دومین فیلمی است که آن‌را در ردیف اسشرهای نخستین قرار می‌دهند. به غیر از این دو، فیلم کم شناخته شده «ویلون نیمه شب» محصول ۱۹۶۳، و حتی شاهکار بزرگ ژانر وحشت، «روانی» اثر «آلفرد هیچکاک» هم به نوعی از متقدمین این زیرشاخه ژانر وحشت محسوب می‌شوند. اما اغلب منتقدین و مورخان سینمایی، در این موضوع اتفاق نظر دارند که «هالووین» به کارگردانی «جان کارپنتر» محصول ۱۹۷۸، اولین فیلم حقیقی اسلشر با تمام عناصر مربوط به آن است. دو فیلم دیگر یعنی «جمعه سیزدهم» و «کابوس در خیابان الم» باعث معرفی بیشتر و شهرت گونه اسلشر در دهه ۸۰ شدند

alt

تعریف و عناصر مهم
«آدام راکوف» نویسنده کتاب «برویم تکه تکه‌شان کنیم» که به بررسی تاریخ سینمای اسلشر پرداخته است، در پاسخ به این پرسش که فیلم‌های اسلشر چه هستند می‌نویسد : بسیاری از مردم فکر می‌کنند فیلم‌های اسلشر را می‌شناسند و تعریفشان از این‌گونه فیلم‌ها، یک قاتل دیوانه است که قربانیان منفعل و بدون کنش خود را سلاخی می‌کند. اما نه تنها این گونه فیلم‌ها از این هم پیچیده‌ترند بلکه تعریفشان هم بسیار سخت‌تر از این حرف‌هاست.
«کارول. جی کلاور»، در کتاب «مردان، زنان و اره برقی»، سعی می‌کند تعریفی جامع نسبت به این گونه فیلم ارائه دهد. او می‌نویسد: قاتلین فیلم‌های اسلشر هرچند محصول یک خانواده و جامعه بیمار هستند، اما هنوز انسانیت در آن‌ها وجود دارد. قربانیان عموماً دختران و زنان زیبا و جذاب هستند، محل وقوع حوادث معمولاً نه در خانه، بلکه در جایی دورافتاده و متروک است، اسلحه و آلات قتل گاهی اوقات بیش از یک اسلحه معمولی و سلاح سرد است، حوادث از زاویه دید قربانی شکل می‌گیرد و پایانی غمبار دارد.

alt

در کتاب «دلهره آورها»، «مارتین رابین» از جنبه‌ای دیگر به قاتلین فیلم‌های اسلشر نگاه می‌کند و آن‌ها را ناشناس و فاقد شخصیت در نظر می‌گیرد. بنا به عقیده او، اکثر قاتلین در این فیلم‌ها در سایه قرار دارند و یا نقابی بر چهره زده‌اند. هویت قاتل را کسی نمی‌داند و از آن‌جا که قربانی هم با نام قاتل آشنا نیست، رمزآلود بودن او بر وحشت دامن می‌زند. «رابین» در کتابش به این نکته اشاره می‌کند که این مخفی بودن، دست فیلم‌سازان این گونه را برای ساخت فیلمشان به دو شکل اصلی «رازآلود بودن» و «پلیسی» باز می‌گذارد.
«هالوین»، «سوزان» و چند فیلم آخر «جمعه سیزدهم» بعد از قسمت سوم در دسته اول جای می‌گیرند. در گروه دوم تماشاچیان به این سمت هدایت می‌شوند که در پایان قاتل اصلی را شناسایی کنند. سه فیلم اول «جمعه سیزدهم»، «کریسمس سیاه» و «اردوگاه محل اقامت» در این گروه جای می‌گیرند.
«ریچار نوول» هم در کتاب «خون بها» عناصر اصلی سینمای اسلشر را این‌گونه توضیح می‌دهد: یک زمینه کاملاً مشخص و ویژه از قاتلی مرموز و قربانیان جوانی که گناه بزرگشان بی خیالي، بی قیدی و سربه‌هوا بودنشان است. «نوول» معتقد است که تمام فیلم‌های اسلشر از فرمول خاصی پیروی می‌کنند که برای ساخت آثار موفق در این زمینه، بايد آن‌ها را به خوبی رعایت کرد.

alt

امروزه فیلم‌های اسلشر بیش از پیش درباره قاتلین سریالی و مرگ‌های خونین و بدن‌های تکه تکه شده است. از سویی دیگر لزوم حضور قربانیان نوجوان و مؤنث، کمتر از گذشته در این گونه فیلم‌ها حس می‌شود. به جای آن، جلوه‌های ویژه که بیش از پیش موفق به ساخت صحنه‌های چندش‌آور، خون‌بار و ترسناک می‌شود، بیشتر استفاده می‌شود که موفق هم هستند. از سویی دیگر فیلمسازان هم سعی در ساخت شرایط و شخصیت‌های خاکستری دارند. نکته مهم دیگری که از مشخصه‌های فیلم‌های اسلشر محسوب می‌شود، دوری کردن از شکنجه در آن‌هاست. هر چه صحنه‌های شکنجه و زجر کشیدن در فیلم بیشتر باشد، اثر از اسلشر بودن دور خواهد بود. به جای آن، باید صحنه‌های کشتار و قتل‌ها، سریع و خون‌بار اتفاق بیفتد. اما این به این معنی نیست که صحنه‌های شکنجه در فیلم اسلشر وجود ندارد. بسیاری از شاخص‌ترین فیلم‌های این ژانر، از جمله «مجموعه اره»، «کشتار اره برقی تگزاس» و «پیچ اشتباهی» از چنین صحنه‌هایی بهره می‌برند.
«وس کریون» کارگردان مشهور فیلم‌های ژانر وحشت، از جمله «کابوس در خیابان الم» می‌گوید: فیلم‌های اسلشر درباره مرگ هستند. مرگ‌هایی ناگهانی و غیرقابل اجتناب. اما شکنجه مرگ تدریجی زجرآوری است که ممکن است به مرگ قربانی منجر نشود. هدف نهایی یک اسلشر مرگ است. باید بکشی و قربانیت بمیرد.

alt

جمع‌بندی
اگر بخواهیم این نظرات را در قالب یک نتیجه کلی بنویسیم، عناصر اصلی فیلم‌های اسلشر این‌ها هستند:
قاتلی که گروهی از مردم را تعقیب می‌کند و می‌کشد.
این قاتل از سلاح‌هایی استفاده می‌کند که فراتر از یک اسلحه معمولی یا سلاح سرد است.
اغلب مرگ‌ها سریع و بدون درد اتفاق می‌افتد.

اما عناصر فرعی که می‌تواند در یک فیلم اسلشر وجود داشته باشد یا استفاده نشود:
فیلم‌ها معمولاً مقدمه‌ای دارند.
در محیط خارج از شهر و دورافتاده اتفاق می‌افتند.
هویت قاتل برای قربانیان ناشناخته و مرموز است.
آرامش قبل از طوفان در این‌گونه فیلم‌ها وجود دارد.
قتل‌ها خلاقانه و استادانه انجام می‌شود.
پیش از انجام یک قتل تعلیق و تنش فراوانی وجود دارد.
قربانیان یکی یکی کشته می‌شوند.
تکه تکه شدن بدن در آن‌ها وجود دارد.
در پایان تنها عده کمی از گروه قربانیان و یا تنها یک نفر که عموماً یک دختر است.

آرش خيروي / كافه سينما

دیدگاهتان را ثبت کنید